×
×

3 lễ cúng quan trọng trong tháng Chạp các gia đình không nên quên

Trong tháng Chạp là tháng cuối cùng của một năm, các gia đình không nên quên 3 lễ cúng quan trọng dưới đây. 3 lễ cúng quan trọng này sửa soạn tươm tất cũng giúp cho gia đình bước vào một năm mới nhiều vui vẻ.

Vì sao gọi tháng 12 âm lịch là tháng Chạp?

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, chữ “chạp” là một biến âm của từ “lạp” trong tiếng Hán. Lễ tế thần vào dịp cuối năm âm lịch của người Trung Quốc xưa được gọi là Lạp, thế nên tháng này còn được gọi là Lạp nguyệt (nguyệt nghĩa là tháng). Khi nhắc tới chữ “lạp” tức là nói tới việc đi “lạp mả”, thăm nom, sửa dọn phần mộ tổ tiên để chuẩn bị đón Tết Nguyên đán.

Trong tiếng Hán, “lạp” cũng có nghĩa là lễ tất niên, nghĩa này cũng liên quan đến tập tục kể trên.

Văn hóa Việt Nam phần nào chịu ảnh hưởng qua lại với Trung Quốc, tháng 12 cũng là tháng nhiều lễ lạt cúng bái, nên dần dần có từ “giỗ chạp”. Người Việt Nam cũng coi trọng việc thăm nom, chăm sóc mồ mả cha ông trong tháng cuối năm, để năm hết tết đến khi thắp hương mời tổ tiên về nhà ăn tết thì phần mộ đều được tươm tất, thể hiện sự nhớ ơn và tình cảm ấm áp của gia đình, họ tộc.

Một cách lý giải khác: Chữ “lạp” trong tiếng Hán cũng có nghĩa là thịt. Tháng cuối năm là thời gian người ta tích trữ các loại thực phẩm để đối phó với mùa đông rét mướt, và cũng để chuẩn bị cho Tết Nguyên đán. Trong đó, thịt là loại thực phẩm quý giá, quan trọng.

Chữ “lạp” trong “lạp xường” (hay lạp xưởng, tùy cách đọc) cũng mang nghĩa này. Trong đó. “xưởng” hay “xường” có nghĩa là ruột (âm hán Việt là “trường”).

Đối với người Việt, tháng Chạp là tháng quan trọng trong năm, khi mọi người hướng đến cái Tết đoàn viên bên gia đình. Ai nấy đều hối hả, dốc sức hoàn tất các kế hoạch trong năm để khi năm mới đến, nhìn lại năm cũ thấy mình có nhiều thành tựu.

Về mặt tâm linh, tháng Chạp cũng là tháng có nhiều lễ nhất. Ngoài việc thắp hương vào mùng 1, ngày rằm như các tháng khác, các gia đình còn có lễ cúng ông Công ông Táo vào 23 tháng Chạp, lễ cúng tất niên vào chiều 30 Tết và lễ cúng Giao thừa vào khoảnh khắc cuối cùng của năm cũ, đầu tiên của năm mới.

Cúng Rằm tháng Chạp

Đây là lễ cúng quan trọng đầu tiên trong tháng Chạp. Giống như Rằm tháng Giêng, Rằm tháng Bảy, Rằm tháng Chạp, các gia đình thường cúng lễ mặn. Trong mâm cúng thường có các món ăn truyền thống như gà trống luộc, măng miến, canh măng… Mâm quả nhiều gia đình bày thêm phật thủ để dâng lên tổ tiên, ông bà. Cũng có những gia đình khi cúng Rằm tháng Chạp hóa thêm cho các cụ những bộ đồ mã với ngụ ý Tết đến mua quần áo mới biếu các cụ.

Các chuyên gia phong thủy khuyên, các gia đình lưu ý khi bày lễ, đĩa/mâm ngũ quả không đặt trước chính giữa bát hương vì chắn mất trục khí chính mà để ở hai bên. Và cỗ cúng mặn hay chay nên đặt ở cái bàn con bên dưới.

Lễ cúng ông Công, ông Táo

TS Vũ Thế Khanh – Tổng giám đốc Liên hiệp Khoa học công nghệ tin học ứng dụng UIA cho biết, lễ cúng ông Táo cần phải được tiến hành trước khi ông Táo bay về trời báo cáo Ngọc hoàng, tức là trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp. Nếu gia chủ có ban thờ Táo quân đặt ở phòng bếp thì thắp hương ở ban thờ này. Nếu không có, gia đình thắp hương ở ban thờ gia tiên.

Những đồ lễ mà các gia đình đều sắm cho ông Công, ông Táo là mũ, hia, tiền vàng…và không quên 3 con cá chép. “Tuy nhiên, sắm lễ ra sao quan trọng nhất vẫn là thành kính, không phải làm cho có lệ. Không phải cứ lễ to theo kiểu chơi trội là mang lại phúc đức, may mắn cho mình. Lòng thành là quan trọng nhất. Xưa các cụ vẫn có câu “lòng thành thắp một nén nhang” – TS Vũ Thế Khanh cho hay.

Sau khi bày biện đồ lễ, gia chủ thắp hương và khấn vái xong, đợi hương tàn thì lễ tạ. Xong xuôi các công đoạn đó, đồ vàng mã được đem đốt, cá chép được thả ra ao, hồ… để cá chở ông Táo lên chầu trời. Mọi gia đình cũng bắt đầu từ sau ngày cúng ông Công ông Táo là dọn dẹp nhà cửa, lau chùi đồ cúng ông bà tổ tiên, trang trí Tết.

Lễ cúng Tất Niên

Lễ cúng Tất niên thường được tổ chức vào chiều 30 Tết như để kết thúc một năm, chuẩn bị đón chào những ngày năm mới. Tuy nhiên, với cuộc sống tất bật hiện nay, nhiều gia đình vì điều kiện mà thường tổ chức trước đó một hai ngày.

Mâm cơm cúng Tất niên thường được các gia đình làm rất thịnh soạn. Gia chủ sẽ mời ông bà, tổ tiên và những người đã khuất về ăn Tết cùng với con cháu. Tùy theo mỗi vùng miền mà mâm cơm cúng Tất niên cũng có những đặc trưng riêng. Chẳng hạn, ở miền Bắc hay có bánh trưng, giò, canh móng giò hầm măng, miến lòng gà, giò xào…; miền Trung hay có bánh tét, giò lụa, gà bóp rau răm…; miền Nam hay có canh măng, gỏi tôm thịt, thịt kho tàu… Ngoài ra, lễ cúng còn có mâm ngũ quả, hương hoa, giấy tiền vàng mã, trầu cau, rượu, trà, đèn nến…

Tục xưa vẫn rất coi trọng bữa cơm tất niên chiều 30 Tết. Đây là dịp để các thành viên trong gia đình đoàn tụ và nếu gia đình nào càng đông đủ các thế hệ cùng dự bữa tất niên chứng tỏ gia đình đó “phúc lộc đề đa”.

Ngoài ý nghĩa gia đình đoàn tụ sum vầy, bữa cơm tất niên còn là nghi thức tiễn biệt năm cũ và mời ông Công Ông Táo trở lại trần gian để tiếp tục công việc của mình là coi sóc bếp lửa cho các gia đình nơi trần thế. Sau bữa cơm tất niên, các thành viên trong gia đình chuẩn bị làm lễ cúng giao thừa đón chào một năm mới.

Related Posts

Hướng dẫn TINH GIẢN BIÊN CHẾ

Bộ Nội vụ ban hành Công văn 2992/BNV-TCBC về việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế.Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng…

Dự kiến hỗ trợ từ 1 – 2 triệu đồng/tháng đối với một số giáo viên

Ngày 6-6, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cao Văn Quang đã chủ trì Hội nghị phản biện…

Sẽ áp dụng lương hưu ở mức cao nhất có thể từ 1/7/2024

Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Đào Ngọc Dung cho biết, đã đề xuất người được hưởng lương hưu từ ngày 1/7/2024 khi cải cách tiền lương cũng được…

Giáo viên sẽ không còn được hưởng khoản phụ cấp nào từ 1/7/2024?

Từ 1/7/2024, giáo viên là viên chức có thể được nhận và bị cắt những khoản phụ cấp theo chính sách cải cách tiền lương. Bài viết…

Lương mới ai mừng, ai lo?

Từ 1/7, cải cách chính sách tiền lương, việc trả lương sẽ theo vị trí việc làm, chức vụ, chức danh. Đây là việc khó vì chưa…

Giáo viên bổ nhiệm vào hạng cao hơn thông qua thi hoặc xét

Bà Phạm Thị Phượng (Thừa Thiên Huế) được Phòng Nội vụ và Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện tuyển dụng hợp đồng (không xác định thời…